TARSUS ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ DERGİSİ

TR

TR EN

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

TARSUS ÜNİVERSİTESİ
SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ DERGİSİ
ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI
Tarsus Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi; sağlık bilimleri alanındaki bilimsel çalışmaları yayımlamayı amaçlayan, hakemli, süreli, açık erişimli ve ücretsiz bir akademik dergidir. Dergi yılda iki sayı yayımlar. Dergi henüz DergiPark üzerinde yayımlanmamaktadır. Makaleler derginin kendi web sitesi üzerinden elektronik ve açık erişimli olarak yayımlanır.

1. YAYIN POLİTİKASI

  • Tarsus Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi yılda iki sayı yayımlanan hakemli ve süreli bir akademik dergidir.
  • Dergide yayımlanan tüm içerikler derginin resmi web sitesi üzerinden elektronik ortamda açık erişim olarak sunulur.
  • Dergi henüz DergiPark platformunda yer almamakta ve herhangi bir ulusal veya uluslararası dizinde indekslenmemektedir. İndekslenme durumu değiştiğinde güncel bilgiler derginin web sitesinde ilan edilir.
  • Dergide makale gönderimi, değerlendirme ve yayımlama için yazarlardan herhangi bir ücret alınmaz.
  • Dergiye gönderilen çalışmalar önce editöryal ön incelemeye alınır. Derginin amaç ve kapsamına, etik ilkelerine ve makale şablonuna uygun olmayan çalışmalar hakem değerlendirmesine alınmadan iade veya reddedilebilir.
  • Ön incelemeyi geçen çalışmalar, bilimsel alanları dikkate alınarak en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakem görüşlerinin çelişmesi durumunda editör kararı esas alınabilir veya üçüncü bir hakem görüşüne başvurulabilir.
  • Dergide çift kör hakemlik ilkesi uygulanır. Yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.
  • Yazarlar aynı çalışmayı eş zamanlı olarak birden fazla dergiye gönderemez. Daha önce yayımlanmış çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.
  • Bir yazar, çok yazarlı çalışmalar dâhil olmak üzere, aynı takvim yılı içinde birden fazla makale yayımlamak üzere kabul edilemez; editoryal kurul gerekli gördüğünde özel sayı veya davetli yazılar için istisna kararı verebilir.

2. MAKALE GÖNDERİMİ VE DOSYALAR

Makale başvuruları, derginin web sitesinde ilan edilen güncel yazar rehberi ve çalışmanın türüne uygun makale şablonu esas alınarak hazırlanmalıdır. Dergi henüz DergiPark üzerinde bulunmadığından başvurular elektronik posta yoluyla yürütülür.
Yazarlar; makale dosyasını, Yazar Bilgi ve İletişim Formunu, Telif Hakkı Devir Formunu, Hakem Önerileri Talep Formunu, gerekli ise Etik Kurul Belgesini ve iThenticate veya Turnitin programlarından alınmış benzerlik/intihal raporunu sbfdergi@tarsus.edu.tr adresine göndermelidir.
Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için bu durum açıkça beyan edilmeli ve gerekli beyan formu sunulmalıdır. Eksik belgeyle yapılan başvurular editöryal değerlendirmeye alınmadan yazara iade edilebilir.

3. YAPAY ZEKA (AI) KULLANIM POLİTİKASI

Yapay zeka araçları yazar olarak gösterilemez ve çalışmanın bilimsel sorumluluğunu üstlenemez. Bir makalenin bilimsel içeriğinin, yorumlarının, sonuçlarının veya özgün akademik katkısının yapay zeka araçlarına ürettirilmesi kabul edilmez.
Bununla birlikte yazım ve dilbilgisi iyileştirme, okunabilirliği artırma, şekil veya grafik oluşturma gibi sınırlı destek amaçlı yapay zeka kullanımları söz konusu ise kullanılan aracın adı, kullanım amacı ve kapsamı açıkça belirtilmelidir. Yazarlar, yapay zeka aracının ürettiği veya düzenlediği içerikler dâhil olmak üzere makalenin tamamından sorumludur.
Yazarların, derginin “Yapay Zeka (AI) Kullanım Beyanı” formunu doldurması zorunludur. Yapay zeka kullanımında COPE, WAME ve ilgili ulusal etik rehberler dikkate alınır.

4. YAYIN ETİĞİ

Derginin yayın süreçleri; bilimsel dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık, hesap verebilirlik ve akademik bağımsızlık ilkelerine dayanır. Yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı, Committee on Publication Ethics (COPE) rehberleri başta olmak üzere genel kabul görmüş yayın etiği ilkelerine uymakla yükümlüdür.
Gönderilen çalışmalar benzerlik açısından kontrol edilir. Yazarların başvuru sırasında iThenticate veya Turnitin raporu sunması gerekir; editör kurulu gerekli gördüğünde ayrıca benzerlik kontrolü yapabilir.

5. YAZARLARIN ETİK SORUMLULUKLARI

  • Gönderilen çalışma özgün olmalı; yararlanılan tüm kaynaklara doğru ve eksiksiz biçimde atıf yapılmalıdır.
  • Çalışmaya anlamlı bilimsel katkı sunmayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir. Yazar sıralaması ve katkı beyanları tüm yazarlarca kabul edilmiş olmalıdır.
  • Yazarlar finansal, kişisel veya kurumsal nitelikteki olası çıkar çatışmalarını beyan etmelidir.
  • Editör veya hakemler tarafından talep edilmesi hâlinde araştırmanın ham verileri, etik izinleri ve gerekli diğer belgeler sunulabilmelidir.
  • Başkasına ait ölçek, anket, fotoğraf, şekil, görsel veya diğer materyallerin kullanımında gerekli izinler alınmalı ve bu durum makalede belirtilmelidir.
  • Olgu sunumlarında aydınlatılmış onam alınmalı; kişisel veriler ve mahremiyet korunmalıdır.
  • Yazarlar, makalelerinde önemli bir hata fark ettiklerinde editörlüğü derhâl bilgilendirmeli ve düzeltme veya geri çekme süreçlerinde iş birliği yapmalıdır.
  • Aynı çalışma eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirmeye sunulamaz ve daha önce yayımlanmış bir çalışma yeniden gönderilemez.
  • Değerlendirme süreci başladıktan sonra yazar ekleme, çıkarma veya yazar sırası değiştirme talepleri ancak tüm yazarların yazılı onayı ve editörlüğün uygun görmesi hâlinde değerlendirilebilir.

6. EDİTÖRLERİN ETİK GÖREV VE SORUMLULUKLARI

Editörler, dergide yayımlanan her çalışmanın bilimsel ve etik standartlara uygunluğundan sorumludur. Editöryal kararlar çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, geçerliliği, anlatım açıklığı ve derginin amaç ve kapsamına uygunluğu temelinde verilir.
  • Okuyucu ve yazarların bilgi gereksinimlerini gözetmek ve derginin bilimsel niteliğini geliştirmek,
  • Akademik bütünlüğü, düşünce özgürlüğünü ve editoryal bağımsızlığı korumak,
  • Fikri mülkiyet haklarını ve etik standartları gözetmek,
  • Düzeltme, açıklama veya geri çekme gerektiren durumlarda şeffaf hareket etmek,
  • Hakem seçiminde uzmanlık alanı ve çıkar çatışması durumlarını dikkate almak,
  • Yazar ve hakem bilgilerinin gizliliğini korumak,
  • Yayın kurulu üyelerini derginin güncel politika ve uygulamaları konusunda bilgilendirmek.

6.1. Okuyucularla İlişkiler

Editörler; okuyucuların, araştırmacıların ve sağlık profesyonellerinin bilgi gereksinimlerini dikkate alır, yayımlanan çalışmaların özgünlüğünü ve bilimsel katkısını gözetir ve gerekli durumlarda okuyuculardan gelen geri bildirimlere açıklayıcı yanıt verir.

6.2. Yazarlarla İlişkiler

Yazarların başvuru, değerlendirme, düzeltme ve karar süreçleri hakkında açık ve anlaşılır biçimde bilgilendirilmesi esastır. Editörler, hakem önerilerini bilimsel gerekçeler doğrultusunda değerlendirir ve ciddi bir neden olmadıkça önceki editöryal kararları keyfi biçimde değiştirmez.

6.3. Hakemlerle İlişkiler

Hakemler çalışmanın konusuna ve yöntemine uygun uzmanlar arasından seçilir. Editörler, hakemlerin gizliliğini korur, çıkar çatışması bulunmamasını gözetir ve değerlendirmelerin bilimsel, tarafsız, yapıcı ve zamanında tamamlanmasını teşvik eder.

6.4. Yayın Kurulu ile İlişkiler

Yayın kurulu üyelerinin derginin amaç, kapsam, etik ilkeler ve yayın politikalarına uygun biçimde hareket etmesi sağlanır. Yayın kuruluyla derginin gelişimi, bilimsel kalite ve yayın politikaları hakkında düzenli iletişim kurulur.

7. HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

  • Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
  • Değerlendirme süreci gizli tutulmalı; makale içeriği üçüncü kişilerle paylaşılmamalıdır.
  • Çıkar çatışması veya tarafsızlığı etkileyebilecek bir durum varsa editöre bilgi verilmeli ve değerlendirme kabul edilmemelidir.
  • Hakem görüşleri yalnızca bilimsel içerik üzerinden, nesnel, yapıcı ve saygılı bir dille hazırlanmalıdır.
  • Milliyet, cinsiyet, inanç, siyasi görüş veya ticari kaygılar değerlendirmeyi etkilememelidir.
  • Hakemler kendilerine verilen süre içinde değerlendirmeyi tamamlamaya özen göstermelidir.

8. ÇİFT KÖR HAKEMLİK VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Dergide çift kör hakemlik sistemi uygulanır. Yazar ve hakem kimlikleri birbirlerinden gizli tutulur. Dergi henüz bir dergi yönetim platformu kullanmadığından editöryal yazışmalar ve hakem süreçleri elektronik posta ve derginin belirlediği diğer güvenli elektronik iletişim kanalları üzerinden yürütülür.
Hakem değerlendirme formları ve revizyon talepleri editörlük aracılığıyla yazarlara iletilir. Revize makalede yapılan değişikliklerin farklı renkle gösterilmesi ve Hakem Önerileri Takip Formunun doldurularak gönderilmesi gerekir.

9. ETİK KURUL, İNSAN VE HAYVAN HAKLARI

Etik kurul onayı gerektiren araştırmalarda kurul adı, karar tarihi ve karar/sayı numarası makalede açıkça belirtilmeli ve etik kurul belgesi başvuru sırasında sunulmalıdır. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalar için bu durum gerekçesiyle birlikte beyan edilmelidir.
İnsan katılımcılarla yürütülen araştırmalarda aydınlatılmış onam, kişisel verilerin korunması ve mahremiyet ilkelerine; hayvan deneylerinde ise ilgili ulusal ve uluslararası etik standartlara uyulmalıdır. Etik izin ve gerekli yasal/kurumsal izinleri bulunmayan çalışmalar değerlendirmeye alınmaz.

10. KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI

Dergi; yazar, hakem, katılımcı ve diğer üçüncü kişilere ait kişisel verilerin korunmasını esas alır. Tanımlanabilir kişi bilgileri ancak açık rıza ve etik gereklilikler doğrultusunda kullanılabilir. Olgu sunumları ve görsel materyallerde kimlik belirleyici bilgiler anonimleştirilmelidir.

11. KALİTE GÜVENCESİ VE AKADEMİK YAYIN BÜTÜNLÜĞÜ

Editörler, yayımlanan çalışmaların derginin yayın politikaları ile bilimsel ve etik standartlara uygun olmasını gözetir. Yayımlanmış içeriklerde hata, tutarsızlık, yanıltıcı ifade veya bilimsel bütünlüğü etkileyen bir durum saptanması hâlinde düzeltme, açıklama, editöre mektup veya geri çekme gibi uygun yayın sonrası süreçleri işletir.

12. FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI

Dergi, yayımlanan çalışmaların ve üçüncü kişilere ait içeriklerin fikri mülkiyet haklarının korunmasına önem verir. Yazarlar, çalışmalarında kullandıkları telif hakkına tabi materyaller için gerekli izinleri almak ve kaynak göstermekle yükümlüdür.

13. ŞİKAYET, İTİRAZ VE OLASI SUİSTİMAL

Yazar, hakem veya okuyuculardan gelen şikayet ve itirazlar editörlük tarafından nesnel ve gizlilik ilkelerine uygun biçimde değerlendirilir. İntihal, veri uydurma, veri çarpıtma, uygunsuz yazarlık, etik ihlal veya diğer bilimsel suistimal şüphelerinde COPE rehberleri doğrultusunda inceleme yürütülür ve gerekli görüldüğünde ilgili kurumlarla iletişime geçilir.

13.1. Etik Olmayan Bir Durumla Karşılaşırsanız

Tarsus Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi’nde belirtilen etik sorumlulukların dışında herhangi bir etik dışı davranış, uygulama veya içerikle karşılaşılması hâlinde, durumun sbfdergisi@tarsus.edu.tr e-posta adresi üzerinden dergi editörlüğüne bildirilmesi gerekmektedir. Bildirimler editörlük tarafından gizlilik, tarafsızlık ve yayın etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilecektir.

14. EDİTORYAL BAĞIMSIZLIK VE ÇIKAR ÇATIŞMALARI

Derginin yayıncısı Tarsus Üniversitesidir. Editoryal kararlar ekonomik, siyasi, kurumsal veya kişisel baskılardan bağımsız olarak verilir. Editörler, yazarlar ve hakemler arasındaki olası çıkar çatışmaları değerlendirme sürecinde dikkate alınır ve tarafsızlığın korunması için gerekli önlemler alınır.

15. GERİ ÇEKME POLİTİKASI

Bir makalenin bilimsel literatürün güvenilir bir parçası olarak kabul edilmemesi gerektiğini gösteren ciddi durumlarda geri çekme süreci uygulanabilir. Bulguların güvenilmez olması, intihal, mükerrer yayın, ciddi etik ihlal veya araştırma suistimali bu kapsamdadır.
Geri çekilen makale mümkün olduğunda derginin web sitesinden tamamen kaldırılmaz; makalenin geri çekildiği açıkça işaretlenir ve geri çekme gerekçesi yayımlanır. Geri çekme işlemlerinde COPE Retraction Guidelines esas alınır.

16. AÇIK ERİŞİM VE LİSANSLAMA POLİTİKASI

Tarsus Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi açık erişim politikasını benimser. Dergide yayımlanan makalelere derginin web sitesi üzerinden ücretsiz ve sürekli erişim sağlanır; okuyuculardan erişim ücreti talep edilmez.
Dergide yayımlanan çalışmalar Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY 4.0) kapsamında yayımlanır. Bu lisans, uygun atıf verilmesi, özgün yayın yerinin belirtilmesi ve yapılan değişikliklerin açıkça ifade edilmesi koşuluyla çalışmanın paylaşılmasına ve yeniden kullanımına izin verir. Yayımlanan çalışmaların telif hakkı yazarlara aittir; yazarlar dergiye ilk yayın hakkını verir.

17. WEB YAYINCILIĞI VE ARŞİVLEME

Derginin güncel sayıları ve yayımlanan makaleler Tarsus Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisinin resmi web sitesi üzerinden yayımlanır. Dergi henüz DergiPark veya herhangi bir indeksleme/veri tabanı platformunda yer almadığından, erişim ve arşivleme işlemleri mevcut aşamada derginin kurumsal web altyapısı üzerinden yürütülür.
Derginin DergiPark’a kabul edilmesi, ulusal veya uluslararası dizinlere başvurması ya da indekslenmesi durumunda bu bilgiler derginin web sitesindeki yayın politikalarında güncellenir.